Strona domowa Janusza Wilanda

Obserwujemy gwiazdy zmienne

Olbrzymia skarbnica wiedzy o gwiazdach zmiennych, o obserwacjach

ich zmieniającej się jasności, mapki z gwiazdami porównania, zdjęcia,

aktualności w świecie gwiazd zmiennych - wszystko to starannie opracowane

znajdziecie na stronie Stanisława Świerczyńskiego - wieloletniego,

bardzo doświadczonego obserwatora gwiazd zmiennych, klikając w poniższy baner.

Ja na swojej stronie nie zamierzam dublować tej encyklopedii - nie byłbym w stanie tego zrobić.

Pragnę tutaj pokazać początkującym miłośnikom astronomii te najłatwiejsze obiekty

wśród zmiennych do obserwacji, aby jak trafi im się stanąć pod rozgwieżdżonym niebem

z lornetką w rękach, żeby wiedzieli co zrobić. Pamiętam jak często stawałem właśnie

przed takim dylematem - na co patrzeć na niebie? Na początku oczywiście rozpoznajemy

gwiazdozbiory i szukamy obiektów mgławicowych z katalogu Messiera.

W tym momencie warto spojrzeć w niebo nie tylko, aby podziwiać piękno

rozgwieżdżonego nieba, ale po to, aby wykonać swoje pierwsze obserwacje.

I właśnie gwiazdy zmienne są takim wdzięcznym tematem, które nie wymagają

kosztownego sprzętu i do tego celu wystarczy zapał i chęć obserwatora, lornetka i zegarek,

który będzie pokazywał z dokładnością co do minuty.

Poniżej na swojej stronie dla zachęty opiszę kilka najjaśniejszych gwiazd zmiennych

widocznych przez lornetkę, a czasem nawet gołym okiem.

Gorąco polecam zainteresowanie się tymi zmiennymi.

Na świecie tysiące obserwatorów poświęcają się tylko tą dziedziną.

AAVSO to najsłynniejsza amerykańska organizacja, która zrzesza wielu

obserwatorów gwiazd zmiennych z całego świata w tym kilkunastu z Polski.

W Polsce mamy Sekcję Obserwatorów Gwiazd Zmiennych PTMA.

Najświeższe informacje zawsze są publikowane na FORUM atro4u

w specjalnie utworzonym dziale gwiazd zmiennych.

ZACZYNAMY

R CrB  i  T CrB

Jak tylko widzę na niebie gwiazdy to staram się zlokalizować

na niebie Koronę Północną. Na wiosnę i latem z tym nie problemu.

Moją ulubioną gwiazdką jest R CrB. Jest to gwiazda zmienna nieregularna,

która świeci cały czas jako gwiazdka 5,8 mag, a momentami jej jasność

spada gwałtownie o kilka magnitudo stając się ledwo zauważalnym obiektem

w teleskopach + czasem spada do +15 mag.

Obserwując tę gwiazdę od 1970 roku widziałem już kilka razy, jak zniknęła

mi z pola widzenia.

Jak zauważycie, że gwiazda zmniejszyła swą jasność zapiszcie dokładnie datę i godzinę

i natychmiast poinformujcie o tym innych na tym astro-forum powyżej.

W tym malutkim ładnym gwiazdozbiorze jest także inna ciekawa gwiazda zmienna.

To gwiazda T CrB, która jest gwiazdą zmienną powrotną.

Normalnie świeci jak gwiazdka około 11 mag, a co kilkadziesiąt lat wybucha i osiąga jasność 2 mag.

Ostatnie zarejestrowane wybuchy miały miejsce w latach 1866 i 1946. Trudno przewidzieć

kiedy będzie następny wybuch może za klika lat, może jeszcze w tym roku?

Spojrzenie w to miejsce i sprawdzenie, czy nie ma nowej gwiazdki 2 mag trwa krótko

i zawsze tam patrzę. Jak odnaleźć Koronę Północną na niebie?

Bardzo prosto. Odnajdujemy Wielki Wóz i przedłużając dyszel tego Wozu,

łukiem tak jak jest ten dyszel wygięty, trafiamy na bardzo jasną gwiazdę,

świecącą pomarańczowym światłem - to jest Arktur z Wolarza.

Nad Arkturem gwiazdozbiór Wolarza widoczny jest jak latawiec,

a na lewo od górnego trójkąta Wolarza widać mały łuczek gwiazd.

To jest właśnie Korona Północna. Teraz latem koło północy widoczna

jest w kierunku zachodnim.

Eps Aur

Gwiazda zmienna, bardzo łatwa do obserwacji, widoczna wyraźnie gołym okiem.

Łatwa w lokalizacji, gdyż jest to najbliższa gwiazda jednej z najjaśniejszej gwiazdy

jaką jest Capella w Woźnicy. Eps Aur razem z eta i dzeta Aur tworzą ładny trójkąt,

którego nazywamy Koźlętami. Eps Aur o jasności ok. 3 mag wkrótce stanie się

najsłabszym Koźlątkiem :)

Zaćmienie Epsilon Aurigae jest to bardzo rzadkim zjawiskiem, gdyż występuje co 27.1 lat.

Ale tak się składa, że juz wkrótce zobaczymy jak jasność tej gwiazdy spadnie o 0.8 mag.

06.08.2009 - pierwszy kontakt - początek zaćmienia,
21.12.2009 - drugi kontakt - początek fazy płaskiego dna,
01.08.2010 - środek zaćmienia,
12.03.2011 - trzeci kontakt - koniec fazy płaskiego dna,
15.05.2011 - czwarty kontakt - koniec zaćmienia.
 

Na astronomicznym forum można śledzić jak inni ją obserwują i poczytać więcej informacji.

Chi Cyg

Następną gwiazdką osiągającą wyjątkowo jasne maksimum

to jest Chi Cyg - jest to zmienna długookresowa tzw. miryda. Jej jasność waha się

normalnie w ciągu okresu trwającym 408 dni w granicach 5,2 - 13,4 mag.

Obecnie jednak (koniec lipca 2006) osiągnęła już wartość +4.0 mag i jest znakomicie widoczna

gołym okiem. Znajduje się ona prawie na linii szyi Łabędzia - powodując teraz jej wykrzywienie.

Warto oglądać jak na początku sierpnia 2006 będzie miała maksimum blasku,

a potem jej jasność będzie spadała, a później prawie nie będzie widoczna nawet w lornetkach.

R Leo

Ta sympatyczna miryda wkrótce pod koniec roku 2008 będzie miała swoje maksimum.

Warto ją obserwować.

do AstroJaWila