Architektura - Piotrków Trybunalski

Strona domowa Janusza Wilanda

Wszystkie zamieszczone tutaj zdjęcia są mojego autorstwa.

Zamek Królewski w Piotrkowie Trybunalskim

Zamek Królewski został zbudowany na polecenie króla Zygmunta I Starego
przez budowniczego królewskiego, mistrza Benedykta z Sandomierza
w latach 1512-1519. Tutaj król przyjmował senatorów Korony i Litwy oraz
posłów zagranicznych, układał program polityczny z doradcami,
podpisywał dokumenty państwowe, przywileje rodowe i miejskie.

Budowla gotycko-renesansowa z cegły i piaskowca,
czterokondygnacyjna, na podstawie zbliżonej do kwadratu (18,45 x 20,25m).

Mur z cegieł o grubości dochodzącej nawet do 240 cm.

Całość wieży przykryta dachem namiotowym czterospadowym. W takiej formie dach został
odbudowany w 1670 r. po wojnach szwedzkich. Jednak pierwotnie dach przedstawiał
się inaczej. Ściany wschodnia i zachodnia były zwieńczone wysokimi trójkątnymi
szczytami, a na szczycie dachu postawiono dużego srebrnego orła, który
przetrwał tam do 1840 roku. Podczas zaborów zamek został ogołocony
z pamiątek polskości i został przerobiony na wojskową cerkiew.

Sklepienie piwnic kolebkowe z lunetami.
Sale i zamkowe komnaty były ozdobione pięknymi meblami i kobiercami.
Na parterze i piętrze po trzy pomieszczenia ze stropami belkowymi.
Okna osadzone w głębokich wnękach, a na ścianach są jeszcze stare malowidła
i tynki z XVI wieku. Zachowane są niektóre autentyczne gotycko-renesansowe
portale z XVI wieku. Obecnie w zamku mieści się Muzeum, w którym

na parterze organizowane są czasowe tematyczne wystawy (malarstwo, rzeźba),
a na I i II piętrze jest stała wystawa etnograficzna z regionu piotrkowskiego,
a także zabytki i historia Piotrkowa Trybunalskiego.

Pod koniec XIX wieku Zamek Królewski został zniszczony
i Rosjanie rozebrali ostatnią kondygnację. W około 100 lat później w latach 1963-69
odrestaurowano zamek i dobudowano trzecią nadziemną kondygnację
wg projektu Wacława Balda. Na parterze i I piętrze odtworzono ich stan pierwotny.
Na południowej elewacji w okresie międzywojennym umieszczono kamienną
tarczę z herbem Jagiellonów.

Zamek Królewski od zewnątrz